Microsoft heeft vorige week een nieuwe tak binnen Xbox opgetuigd die niets met consoles of controllers te maken heeft. De divisie heet Xbox XP en moet games als Halo, Gears of War en Forza omzetten in films, series, merchandise en zelfs pretparkattracties. Het is de grootste strategische koerswijziging van Xbox sinds jaren en spelers reageren verdeeld.
Wat Xbox XP precies doet
XP staat voor "experience points", maar de letters dekken ook vier aparte poten: Xbox Pictures, Xbox Products, Xbox Places en Xbox Partnerships. Pictures richt zich op films en series gebaseerd op Xbox-franchises. Products gaat over merchandise en licenties. Places bouwt live events en fysieke belevenissen, denk aan pretparkattracties of pop-up ervaringen. Partnerships regelt sponsordeals en samenwerkingen met merken.
Het idee is simpel: een game is niet langer alleen een game, maar de basis van een franchise die op meerdere plekken geld en aandacht moet opleveren. Xbox-topman Asha Sharma kondigde de divisie intern aan, en chief strategy officer Matthew Ball voegde toe dat games wel het hart van elke franchise blijven. Toch is het duidelijk dat Xbox nu structureel wil verdienen aan alles wat er rond een game gebeurt, niet alleen aan de verkoop ervan.
Waarom dit precies nu gebeurt
De timing is geen toeval. Xbox voerde dit jaar meerdere rondes ontslagen door en kreeg veel kritiek te verduren over de koers van het merk. Tegelijk zag Microsoft hoe goed het ging met A Minecraft Movie, een film die wereldwijd veel geld opleverde en de Minecraft-verkopen een nieuwe duw gaf. Die ervaring lijkt nu het blauwdruk voor de rest van de Xbox-catalogus.
Daarmee volgt Microsoft eigenlijk een pad dat Nintendo met de Mario-film en Sony met series als The Last of Us al hebben bewandeld. Een goede verfilming trekt nieuwe spelers naar de game, en een game met een grote fanbase levert op zijn beurt een publiek voor de film. Het is dus niet alleen een manier om extra inkomsten te creëren, maar ook een manier om bestaande franchises relevant te houden in een markt waarin overnames en consolidatie de norm zijn geworden, zoals ook bleek toen EA voor 55 miljard dollar werd verkocht.
Wie de nieuwe divisie leidt
Aan het hoofd van Xbox XP staat Kayleen Walters, tot voor kort president van Mojang Studios. Walters was uitvoerend producent van de eerste Minecraft-film en bouwde bij Mojang aan de groei van het merk. Haar opvolger bij Mojang is Maria Angelidou-Smith, voorheen chief product officer bij Reddit, die sinds 19 oktober de dagelijkse leiding over Minecraft op zich neemt.
Beide vrouwen rapporteren rechtstreeks aan Sharma, wat laat zien hoeveel gewicht Microsoft aan deze verschuiving geeft. Walters kent de weg van game naar scherm als geen ander, en haar aanstelling is daarom weinig verrassend. Het signaal is helder: Xbox wil niet incidenteel een film maken wanneer een studio daar toevallig zin in heeft, maar structureel franchises uitbouwen met een vast team.
Welke games de meeste kans maken
Microsoft heeft nog geen concrete titels bevestigd, maar de kandidaten liggen voor het oprapen. Halo kreeg al een serie, Fallout werd een hit op Amazon en Gears of War leent zich prima voor een actiefilm of serie, zeker nu Gears of War: E-Day een nieuwe generatie spelers introduceert bij de franchise. Ook Forza is een logische kandidaat voor Xbox Places, bijvoorbeeld via live racesimulaties of belevenissen rond de release van Forza Horizon 6.
Opvallend is dat Microsoft zelf benadrukt geen nieuwe titels aan te kondigen op het moment van de lancering. De divisie bestaat nu vooral op organisatieniveau, de concrete projecten moeten nog volgen. Dat betekent dat je de komende maanden vooral aankondigingen kunt verwachten over wie welke rechten krijgt, eerder dan trailers of releasedata.
De kritiek vanuit de community
Niet iedereen is blij. Veel spelers wijzen erop dat Xbox eerst studio's sloot en personeel ontsloeg, en nu geld steekt in een divisie die niets met het maken van games te doen heeft. Die kritiek is begrijpelijk: als je fan bent van een franchise omdat de game goed is, voelt een focus op merchandise en pretparken als een omweg. Tegelijk is het ook een financiële realiteit. Films en series kunnen een franchise jarenlang relevant houden tussen twee grote releases, iets waar spelers zelf ook baat bij hebben wanneer het hun favoriete serie levend houdt.
Wat dit voor jou als speler betekent
Voor de gemiddelde gamer verandert er op korte termijn weinig. Je games blijven games, er komt geen entreegeld bovenop je abonnement en Game Pass blijft gewoon bestaan zoals het is. Wat wel verandert, is hoe Xbox over zijn eigen catalogus denkt. Verwacht dat de volgende aankondiging van een Halo-film of Fallout-vervolgserie niet langer een losse deal is, maar onderdeel van een vast proces binnen Xbox XP.
Houd dus vooral de komende maanden in de gaten welke franchise als eerste een film, serie of attractie krijgt. Dat geeft een goed beeld van waar Microsoft de grootste groeikansen ziet, en dus ook van welke games het bedrijf de komende jaren het meest wil koesteren.